የአለም የቅርስ መገኛ

ኢትዮጵያ በአሁኑ ግዜ ዘጠኝ የዩኔስኮ (UNESCO) የተመዘገቡ የዓለም የቅርስ ቦታዎች አሏት ከሁሉም በቅርብ ግዜ የተመዘገበው የኮንሶ ባህላዊ መልክአምድር ነው፡፡ 55 ስክዌር ኪሎ ሜትር የሚሸፍን የድንጋይ ድርድር የተሰራ ግድግዳና በድንጋይ የጠነከሩ በኮንሶ ከፍተኛ ቦታዎች ላይ የሚገኙ የኮንሶ ቤቶች፡፡ እኚህ ቅርሶች በብዙ ሺህ ሰዎች የሚጎበኝ 21 ትውልዶች ወደ ኋላ ድረስ የነበሩ የባህል ቱሩፋቶች ናቸው (ከ400 ዓመታት በላይ) በአብዛኛው ደረቅና አደጋ የበዛበት አካባቢ የኖሩ ትውልዶች ናቸው፡፡ የዚህ መኖሪያ ስፍራ ባህርያት ለአብነት ሰው መሰል የእንጨት ቅርፆች የማህበረሰቡን አባላት ለመግደልና የጀግንነት ሁኔቶችን ለማሳየት የሚጠቀሙት፣ ሊጠፋ የተቃረቡ የቀብር ስነ ስርዓት፣ የሚያሳዩ ውስብስብ ስርዓት የሚገልፁ ናቸው፡፡

በሶዶ አካባቢ መቶ ስልሳ የአርኪዮሎጂ ቦታዎች የተገኙ ሲሆን ጥያ ከዋናዎቹ አንዱ ነው የሶዶ አካባቢ ከአዲስ አበባ ደቡባዊ አቅጣጫ ይገኛል፡፡

ታሪካዊ ቦታው 36 ሐውልቶች፣ 32 ከአለት የተቀረፁ የተለያዩ ምልክቶች ያሏቸው ትክክል ድንጋዮችን አብዛኞቹ ወደ ቀላል ቋንቋ ለመቀየር ከባድ የሆኑትን አካቶ ይዟል፡፡ እነዚህ የአለት ትክል ድንጋዮች የኢትዮጵያ የጥንት የባህል ቅሪቶች ሲሆን እስካሁን ዕድሜያቸው በውል ያልታወቀና የየትኛው ዕድሜ ስንት እንደ በግልጽ ያስቀመጠ ነው፡፡  ሰሜን ብሄራዊ ፓርክ ታልቅ ጎርፍ በኢትዮጽያ ሜዳማ ቦታዎች ላይ ተከስቶ የነበረው ጎርፍ ጥልቅ ሸለቆዎችና እስከ 1500 ሜትር ድረስ የሚወርዱ ጥልቅ ገደሎች ያለውን መልካአ ምድ ፈጥሯል፡፡ (Listed in 1978)

ብሄራዊ ፓርኮች

አዋሽ ብሄራዊ ፓርክ ከሀገሪቷ የዱር አራዊት ጥብቅ ፓርኮች ዕድሜ ጠገቡ ነው፡፡ የፈንታሌ እሳተ-ገሞራን፣ ብዛት ያላቸው የተፈጥሮ ፍል  ውሀዎችና ልዩ የእሳተ ገሞራ ተፈጥሮ ዉጤቶች እንዲሁም የአዋሽ ወንዝ በተለይ ቀልብ የሚገዙ የወንዙ ፏፏቴዎች ከሶስት ሰዓት ባነሰ የመኪና ጉዞ ከአዲስ አበባ ወደ ምስራቅ አቅጣጫ ሁለት መቶ ሀያ አምስት ኪሎ ሜተር ይሆናል ከመዲናዋ አዲስ አበባ፡፡

720 ኪሎ ማትር ስኩዌር በሚሸፍነው ቦታው ላይ ሚዳቋ፣ ዋልያ፣ ድኩላ፣ የሜዳ አህያ፣ አቦ ሸማኔ፣ አነር፣ የጭላዳ ዝንጀሮና አረጓንሬ ዝንጀሮዎች፣ ትልልቅ ኤሊዎች፣ ጉማሬ እና የተለያዩ የዱር እንሰሳት አሉ፡፡ ከአራት መቶ በላይ የአዕዋፍ ዝርያዎች በፓርኩ ተመዝግበዋል፡፡

ከሰጎን አንስቶ እስከ አቢሲኒያን ግራውንድ ሆርንቢል፣ ከቀይዋ ንብ በል ወፍና አቢሲያን ሮለር እስከ ኩኩና የተለያ የአዕዋፍ ዝርያዎች ይገኛሉ፡፡ የቦሌ ተራራዎች ፓርክ በከፍተኛ ቦታዎች ሜዳ ላይ ያለ ሲሆን በእሳተ ገሞራዎች ፍንዳታዎች ምክንያት የተፈጠሩ የተራራ ጫፎች ያሉት የአልፓይን ሀይቆች እና የተራራ ዕንፍሎች ያሉት ድንቅ ቦታ ነው፡፡ ከሜዳማው ቦታ በርካታ የተራራ ጫፎች ይነሳሉ ቱሉ ዲምቱ ጨምሮ በ4.377 ሜትር ሁለተኛው ነው፡፡ በአፍሪካ ትልቁ የአፍሮ አልፓይን መኖሪያ ሥፍራ ነው ይህ ተራራ እና ያልተዳሰሰ የተራራ ሪምጂ እድል ይሰጣል፣ የፈረስ ጉዞ፣ የመኪና ጉዞና የኢትዮጵያን ብርቅየየ አጥቢ እንሰሳት ለማየት እድል ይሰጣል፡፡ በዋነኛነት የተራራ ንያላ የሚኒሊክ ድኩላና ቀፋ ቀበሮ ይገኙበታል፡፡ ብርቅዬ አዕዋፍ ደግሞ ሪቨን፣ ዋትልድ ኢቢስ፣ ብሉ ዊንግድ ጉዝና ሩጄኑስ ረይል፡፡ ሌሎች የአዕዋፍ ዘርያዎች ደግሞ ጥቁር ክንፍ ያላት የፋቅር ወፍና ቢጫ ጫፍ ያለው በቀን፣ አኢሲኒያን ካትቦርድ፣ አቢሲኒያን ሌንግክላው፣ ብላክ ሄድድ ሲስከን፣ ሩዲያ ሼልደክ፣ ዋትልድ ክሬን፣ ለሜርዥርና ብላክ ሄድድ ሲስከን፣ ረድያ ሼልደክ፣ ዋትልድ ክሬን፣ ለሜርዥርና ጭልፊት ያገኙበታል ፡፡

Pages: 1  2